We schuiven het liever van ons af. We willen er niet aan denken wat er moet gebeuren als we morgen ziek worden, in een ongeval betrokken geraken of zelfs sterven. Het gebeurt echter elke dag. Een hartaanval, een hersenbloeding, een kanker, dementie. Op zo’n moment kan je wilsonbekwaam worden waardoor je geen belangrijke beslissingen meer kunt nemen. Dan moet iemand anders die factuur betalen, de huur vast leggen of een schenking doen. Met een zorgplanning bespaar je je geliefden veel ellende. En kun je ook zelf de toekomst met een gerust gemoed tegemoet kijken.

De gesprekken aan de feesttafel zijn net voorbij en zouden allicht een uitgelezen moment geweest zijn om het in familieverband toch ook even over minder aangename dingen te hebben. We hebben er in de rest van het jaar nauwelijks de tijd voor of we vinden het zelfs ongepast. Toch ligt een ongeluk altijd in een klein hoekje en kan het ons allemaal wel overkomen. Tijdig over deze materie spreken is een belangrijke aanrader, de zaken ook effectief regelen is een ‘must’!.

Een goed geregelde vermogensplanning houdt ook een zorgvuldige zorgplanning in. Daarin hoort in eerste instantie een accurate privé databank. Het gaat erom dat je ten aanzien van je onmiddellijke omgeving een makkelijk overzicht opstelt van alle bezittingen zoals aandelen, fondsen, spaarboekjes, termijnrekeningen, vastgoed enz. Paswoorden en adressen van banken, kluizen en vermogensbeheerders moeten toegang geven tot het geheel. Die correcte inventarisatie kan ook de namen omvatten van ad hoc adviseurs die de opbouw van het vermogen mee hebben bepaald en helpen bewaken.

Daarnaast bestaat de mogelijkheid om voorafgaand aan een wilsonbekwaamheid vijf verschillende wilsverklaringen op te maken met betrekking tot je levenseinde. Bij de administratie van je gemeente kun je laten vastleggen dat je euthanasie wil, dat je de manier van teraardebestelling zélf wil bepalen en dat je je organen wegschenkt. Je kunt daarnaast ook een negatieve wilsverklaring betekenen dat je geen onbeperkte medische zorgen wil ontvangen of een testamentaire beschikking dat je lichaam naderhand aan de wetenschap mag geschonken worden. De artsen zijn wettelijk verplicht om vier van de vijf wilsverklaringen uit te voeren. Ze zijn onbeperkt geldig. Ze kunnen enkel de voorafgaande verklaring over euthanasie weigeren toe te passen terwijl die ook om de vijf jaar vernieuwd moet worden. Op www.leif.be kun je terzake gebruiksklare documenten terugvinden

Ellende

Maar het gaat in de eigenlijke zorgplanning over veel meer. Wie het erom te doen is zijn geliefden in die dagen van donkere ellende hoe dan ook bij te staan kan nu al vooraf regelen wat er moet gebeuren op het moment dat je dat zelf niet meer kunt. Het gaat om een “zorgvolmacht.” Die moet er dus voor zorgen dat je een aantal regelingen op voorhand kunt treffen. De wilsombekwaamheid leidt er immers toe dat je een aantal handelingen volgens de wet niet meer kunt stellen. Je kunt daar dus op anticiperen door iemand die je vertrouwt juridische machtiging te geven. Dat kan zowel de onmiddellijke partner zijn, een zoon of dochter, een goede vriend, een zakenpartner.

De wetgeving werd in 2014 in die mate geactualiseerd dat het individu die zorgvolmacht zelf mag opstellen. Wanneer duidelijk in een betekend document beschreven wordt welke persoon welke handeling in naam van de “lastgever” mag uitvoeren kan de “lasthebber” concrete handelingen stellen. Het lijkt aangewezen om in dit opzicht de notaris in te schakelen. Die zal ervoor zorgen dat de nodige documenten geregistreerd worden in een zogenaamd “centraal register van de zorgvolmachten.“ Die registratie is verplicht en moet effectief dateren van de periode voor de wilsonbekwaamheid van de lastgever intrad.

In een zorgvolmacht kunnen overigens bepaalde deelcomponenten nader beschreven worden. Zo kun je de juridische machtigingen laten evolueren in de tijd. Er kunnen specifieke voorwaarden aan verbonden worden. Het kan immers dat er in de loop van de jaren andere inzichten met betrekking tot het beheer van het vermogen intreden en dan kan er alsnog ingegrepen worden. Daarom is het van belang een overzicht van het vermogen (juridisch en economisch) te hebben en de familiale waarden en gevoeligheden goed in te schatten. Je moet nadenken wie het best geplaatst is om welke beslissingen te nemen. Kortom wat is het plan B als je niet meer kan handelen. Pas dan kan het juridisch vertaald worden in een zorgvolmacht. Op uw maat en aangepast aan uw familiale situatie.

Wie een zorgvolmacht laat opmaken is duidelijk in het voordeel ten aanzien van wie dat niet doet. Indien er immers geen regelingen getroffen zijn komt op een bepaald moment onvermijdelijk een vrederechter tussen die dan zelf een bewindvoerder aanstelt. Dit kan dan een onbekend iemand zijn die helemaal geen voeling heeft met het dossier van de wilsonbekwame persoon.

Excuus

Dit is effectief een delicaat onderwerp. We praten er niet graag over, het voelt zo indiscreet aan. Toch is dit helemaal geen excuus om het niet te doen. Familiebijeenkomsten lijken hét moment om de discussie hoe dan ook te openen en de problematiek vorm te geven, veel beter nog indien u het gewoon zelf bespreekbaar maakt in uw familie. De Federatie van het Notariaat meldde enkele tijd terug dat sinds 2014 zo’n 100.000 Belgen dergelijke zorgvolmacht opgemaakt hebben. Dat lijkt in de gegeven omstandigheden echt niet zoveel. Op een totaal van zowat 9 miljoen Belgen ouder dan 18 jaar is dit inderdaad niet indrukwekkend. Wie wil vermijden dat op een bepaald moment beslissingen worden genomen buiten zijn wil om mag niet aarzelen en moet de dingen zelf in de hand nemen.

Plan van aanpak

Hoe begint u er concreet aan eens u overtuigd bent van de noodzaak? Een eerste stap is een afspraak maken met ons kantoor. Aan de hand van onze checklist zorgplanning helpen wij u graag om een en ander vorm te geven. Stremersch, Van Broekhoven en Partners ontwikkelde recent de dienstverlening Permanent Dossier waarbij wij het vermogen van onze klanten helpen te documenteren. Het Permanent Dossier wordt aan u meegegeven en een kopij wordt bijgehouden in ons vermogenssecretariaat (private office) zodat er steeds een onafhankelijke partij de familie deskundig kan bijstaan in geval van een sinister. Zorgplanning gaat om meer dan het louter documenteren van het vermogen of het hebben van een zorgvolmacht. Het gaat over het doorpraten van een noodplan in geval van sinisters, zorg te dragen dat uw vermogen aangestuurd blijft en vooral het ontzorgen van uw naasten door de aanwezigheid van een onafhankelijk vertrouwensadviseur. Het geeft gemoedsrust te weten dat ook dat terdege geregeld is.

JS